Δημοκρατία χωρίς κόπο και εργασία χωρίς σκοπό.

Πριν πολύ καιρό είχα γράψει ένα κείμενο με τίτλο "Η άκοπη δημοκρατία και η άχρηστη εργασία."  Το παραθέτω επικαιροποιημένο.

 Άχρηστη εργασία  

Ακούγεται περίεργα.  Θυμίζει λίγο  τις σκηνές με τους φυλακισμένους μιας άλλης εποχής που σπάγανε πέτρες για να μην μένουν άπραγοι.  Εκεί τα καταναγκαστικά έργα ήταν μέρος της τιμωρίας. Το παραγόμενο αποτέλεσμα μηδενικό.

Ο κατάδικος  στο τέλος της ημέρας κατάκοπος γύριζε πίσω στο κελί του. Προφανώς είχε δουλέψει και σκληρά μάλιστα.

Αν λόγου χάριν απαιτείται μια αχρηστη σφραγίδα σε κάποια φάση της διαδικασίας ο μεν υπάλληλος που βάζει απανωτά σφραγίδες κουράζεται και αισθάνεται ότι κάτι κάνει,  η δε διαδικασία επιβραδύνεται και  με αποτέλεσμα να προκαλούνται άλλα προβλήματα

 Αυτά όσον αφορά τους μύθους περί τεμπελιάς. Πράγματι οι Έλληνες δεν δουλεύουν λιγώτερο. 

 

 

 

Η διόγκωση του Δημοσίου όμως στηρίχτηκε στην φόρμουλα της άχρηστης εργασίας. Που σημαίνει ότι, πέρα απο τη βολική φιλολογία περι κοπριτών και άλλα τέτοια, υπάρχει μια μεγάλη ομάδα που δουλεύει, δηλαδή κουράζεται αλλά δεν παράγει επειδή απλούστατα ο σχεδιασμός της εργασιας ήταν η τελευταία προτεραιότητα των σχεδιαστών του συστήματος. Δηλαδή των πολιτικών και των κομμάτων.

Αυτό που προείχε ήταν η ικανοποίηση του πάγιου αιτήματος των ψηφοφόρων για εργασία. 

Το δικαίωμα στην εργασία επεβλήθη του λογικού προαπαιτούμενου, η εργασια αυτή να είναι αναγκαία, παραγωγική και ανταποδοτική.

Με το “βάθεμα” της δημοκρατίας εισήχθησαν και άλλα αρνητικά κριτήρια αναφορικά με τα χαρακτηριστικά της εργασίας.

1ον) Η ποιοτική αξιολόγηση θεωρήθηκε ύποπτη,

2ον) Η εργασία έπρεπε να  είναι τυποποιημένη όσον αφορά το χρόνο και την ένταση. Λες και δεν υπάρχουν περίοδοι που είναι αναγκαία η εντατικοποίση του ρυθμού προκειμένου να καλυφθούν οι απαιτήσεις που υπήρχαν. 

Εμείς όμως φερόμαστε σαν να μην υπήρχαν.

3ον) Ο χρόνος του Δημοσίου ήταν άλλος απο τον χρόνο της πραγματικής ζωής.

 Η αξιολόγηση των εργαζομένων, που προτάθηκε σαν η αναγκαία και σωτήρια τομή δεν αρκεί.

 

 Δεν απαντά στο πρόβλημα της βέλτιστης διαδικασίας παραγωγής. Ζητάει  ευθύνες στα χαρτιά  από τον υπάλληλο απαλλάσσοντας όμως κάποιους άλλους (ποιούς άραγε;) από την ευθύνη της αξιολόγησης του συνολικά παραγόμενου αποτελέσματος.

Δεν  απαντάει στο υπέρτερο πρόβλημα του παράλογου σχεδιασμού. Και φυσικά όσο μεγαλύτερη είναι μια δομή χωρίς λόγο (ή μάλλον για τους γνωστούς λόγους)  τόσο περισσότερη άχρηστη εργασία έχουμε  

Η χώρα μας πληρώνει και θα πληρώσει ακόμα πιο πολύ το παράδοξο του υπαλλήλου που προσφέρει άχρηστη εργασία. Πώς όμως φτάσαμε στην άχρηστη εργασία; Ήταν απότοκο της άκοπης Δημοκρατίας.

Η άκοπη Δημοκρατία

Μιας Δημοκρατίας που στο όνομα της λαϊκής επιταγής σύρθηκε στην άνευ προϋποθέσεων παραχώρηση προνομίων, επιδομάτων βυθίζοντας την οικονομία στο καθοδικό σπιράλ του αυξανόμενου δανεισμού χάριν της συνέχισης των πολιτικών αυτών πρακτικών .

Η κοινωνική συνοχή αποτέλεσε για πολλούς πολιτικούς το άλλοθι για να διορίζουν αφειδώς. Η συμπόνοια για την αγωνία του άνεργου έπαιρνε μορφή διόγκωσης των υπηρεσιών και εθισμού σε ύποτες πρακτικές.

Στην Ελλάδα δεν δίνουμε έμφαση στις διαδικασίες αλλά στις δομές.

 

 

 

Οταν έχουμε ένα πρόβλημα δεν κοιτάμε να το λύσουμε με αναδιάταξη του υπάρχοντος δυναμικού,  αντίθετα φιάχνουμε μια καινούργια υπηρεσία.

Ετσι κατέληξε ο δημοσιος τομέας να μοιάζει με τα παλιά αγροτόσπιτα που ήσαν άθροισμα παρατεταγμένων χωριστών δωματίων που είχαν φιαχτεί ανάλογα με τις ανάγκες και τα διαθέσιμα μέσα σε διαφορετικές χρονικές στιγμές. Η έννοια της εσωτερικής συνοχής του κτίσματος δεν υπήρχε.  Μόνο στο μυαλό των ανθρώπων που το κατοικούσαν,  το εβλεπαν σαν ολότητα και το αγαπούσαν αφού ήταν το σπίτι τους. 

Ετσι η εργασία απο μια ηθική επιταγή και αγαθό μιας συντεταγμένης κοινωνίας έγινε μονομερής απαίτηση αλλά και δέλεαρ με σκοπό την οικοδόμηση μιας αμοιβαία επωφελούς σχέσης.

Όπου υπάρχουν πάτρωνες υπάρχουν και πελάτες και το αντίστροφο.

 Έτσι αντάμα προχώρησαν η άχρηστη εργασία και η άκοπη δημοκρατία.  Κι αν κάτι τρομάζει τώρα και μιλάμε για τον κίνδυνο της Χρυσής Αυγής, είναι η κατάρρευση αυτού του ιδιότυπου κοινωνικού συβολαίου μεταξύ πολιτικών και ψηφοφόρων εξαιτίας των χρεών των ελλειμμάτων και της μειωμένης ανταγωνιστικότητας.

 

 

 

 

Μην ξεχνάμε ότι η Δημοκρατία σαν πολίτευμα του μέτρου είναι άριστο. Ο πληθωρισμός της όμως είτε σε επίπεδο δικαιωμάτων  είτε σε επίπεδο οικονομίας φέρνει άλλα δεινά. Είθε να μην τα δούμε.

 

 

Εν τω μεταξύ πρέπει να συμμαζέψουμε το μαγαζί  κι αυτό πονάει. 

 

Γιώργος Λιγνός